Collectie Beeld en Geluid

Archief Delft beheert een grote collectie beeldmateriaal van en over Delft van de zestiende eeuw tot nu: de collectie Beeld en Geluid
Deze collectie, voorheen Historische Topografische Atlas geheten, is van oudsher opgedeeld geweest in een topografische en een historische collectie.

De topografische collectie omvat kaarten, kaartboeken en plattegronden van de stad Delft en omstreken, vanaf de zestiende eeuw tot heden. Daarnaast bevat deze vele stad- en straatgezichten,  in de vorm van prenten, tekeningen en foto’s.  Deze collectie wordt waar mogelijk actueel gehouden door ingrijpende veranderingen in het stadsbeeld vast te laten leggen.
De historische collectie bevat zowel historieprenten als foto’s en tekeningen van belangrijke gebeurtenissen uit de Delftse historie. Tot deze collectie behoren ook de vele portretten van zowel beroemde Delftenaren als Hugo de Groot en Antonie van Leeuwenhoek en vele Oranjes, als foto’s van minder bekende Delftenaren, klassefoto’s en een groot aantal fotoalbums, daterend van circa 1880 tot circa 2000. Ook de historische collectie wordt jaarlijks uitgebreid met aanwinsten.

Naast de collectie op papier beheert de afdeling Beeld en Geluid ook een audiovisuele collectie die de geschiedenis van Delft in bewegend beeld brengt op 8 en 16 mm, op video en dvd.  Ook zijn er Lp’s, singles, cd’s en cassettes met muziek uitgevoerd door artiesten en groepen van Delftse oorsprong.

 

bannerbeeldbank

Digitale beschikbaarheid
Sinds 2002 wordt een groot deel van de  Collectie Beeld en Geluid digitaal toegankelijk gemaakt. Via de Beeldbank online kunt u een deel van deze collectie online raadplegen. Een groot deel van het beeldmateriaal dat wel al gedigitaliseerd is, staat echter nog niet online, vanwege auteursrechtelijke beperkingen of omdat de beschrijvingen nog gevalideerd moeten worden, en deze records nog in bewerking zijn. Deze beelden en beschrijvingen kunt u wel raadplegen op de beeldbank in onze studiezaal.

Een aantal collectieonderdelen, zoals de negatieven (waaronder de circa 50.000 glasnegatieven van fotograaf Peter Odijk), de grootformaat calques, de affiches groter dan A3 en een groot deel van het beeldmateriaal  dat in bruikleen is, zijn nog niet of maar ten dele gedigitaliseerd.  Ook de audiovisuele collectie is nog niet gedigitaliseerd. Uitzondering hierop zijn de films die betrekking hebben op WOII, zoals de films van de bevrijding in 1945, die in het kader van het landelijke project Oorlog in Blik enkele jaren geleden zijn gedigitaliseerd. Deze zijn te zien in de studiezaal van het archief.

De huidige beeldbank is aan vervanging toe; eind 2015 of begin 2016 zullen de beeldcollecties middels een nieuwe en betere beeldbank toegankelijk gemaakt worden.

Scans en reproducties
De collectie Beeld en Geluid is grotendeels openbaar en vrij raadpleegbaar via de beeldbank. Als er geen copyright- of privacybeletselen zijn, kunnen er van de gedigitaliseerde objecten tegen onkostenvergoeding scans worden geleverd. De prijzen vindt u in het tarievenoverzicht. Ook worden dubbele (ontzamelde) foto’s en prentbriefkaarten te koop aangeboden tegen zeer aantrekkelijke prijzen. De opbrengst komt ten goede aan het aankoopfonds.

Geschiedenis van de collectie Beeld en Geluid
De verzameling dankt een deel van zijn rijkdom aan Pieter Matthijs Beelaerts, die in 1892 zijn collectie tekeningen, kaarten, plattegronden en portretten uit Delft en Delfland vermaakte aan het stadsarchief. Bij dit legaat bevond zich ook een omvangrijke verzameling prenten over de Tachtigjarige Oorlog.

gemeentearchivaris Veldman, coll. B&G. inv.nr. 60700
gemeentearchivaris Veldman, coll. B&G. inv.nr. 60700

De toenmalige archivaris mr. H.S. Veldman liet in 1898 een tweedelige catalogus van de collectie van bijna 2500 prenten verschijnen. Sindsdien is de verzameling continu uitgebreid, niet alleen met materiaal uit de gemeentelijke en particuliere archieven, maar ook door schenkingen, bruiklenen en aankopen.

Een grote schenking in de 20ste eeuw was de nalatenschap van de Delftse fotograaf en kunstenaar Peter Odijk, die naast de circa 50.000 glasnegatieven en bijbehorende studio-administratie, vele foto’s (in bijzondere technieken zoals de broomolieoverdruk en gomdruk), tekeningen en pastels omvat.
Ook worden sinds de tweede helft van de vorige eeuw structureel de veranderingen van de stad fotografisch vastgelegd.  Deze groeiende hoeveelheid topografische opnamen vormt een goed gedocumenteerde en gedateerde referentiecollectie, aan de hand waarvan andere foto’s of situaties gedateerd kunnen worden. Van grote veranderingen in het stadsbeeld worden naast alle (digitale) foto’s nog steeds tekeningen en prenten verzameld. Ook van de meest recente ingrepen in het stadsbeeld, in de Spoorzone, zijn prenten en tekeningen van hedendaagse kunstenaars opgenomen in de collectie.
Verder is de collectie in de afgelopen decennia uitgebreid met grote hoeveelheden beeldmateriaal uit diverse archieven, zowel overheidsarchieven als archieven van Delftse verenigingen, bedrijven en particulieren.

Verzamelbeleid
De collectie Beeld en Geluid verzamelt prenten, tekeningen, foto’s en AV-materialen die betrekking hebben op Delft, van verleden tot heden. De nadruk in het acquisitiebeleid ligt op het documenteren van de Delftse topografie en historie 9 in prent, tekening en foto. Ook informatiedragers als film, video, grammofoonplaten en CD’s worden opgenomen. Het verzamelen van Delftse beelden houdt tevens in dat er opdrachten worden verstrekt aan tekenaars of fotografen om veranderende zaken vast te leggen. Zo groeit de collectie uit tot een veelomvattende beelddocumentatie betreffende Delft en omgeving.

Uw bijdrage
Aanvullingen op de collectie zijn altijd welkom. Indien u beeldmateriaal wilt schenken of in bruikleen wilt geven aan het archief  kunt u contact opnemen met: archief@delft.nl.

N.B. Wij verzamelen alleen ‘platte objecten’ met papieren drager zoals foto’s, prenten, tekeningen, affiches, alle fotografische technieken (zoals diapositieven, (glas-)negatieven etc.) en diverse vormen van audiovisueel beeldmateriaal, inclusief digital born foto’s en films.  
Voor schilderijen en driedimensionale objecten met een Delfts aspect kunt u contact opnemen met Museum Het Prinsenhof.