werkloosheid in de twintigste eeuw
Bij deze opdracht analyseer en beschrijf je hoe de gemeente Delft in de twintigste eeuw het probleem van werkloosheid te lijf ging (of: de jeugdwerkloosheid). Je start dat onderzoek met de notulen van de Gemeenteraad en daarna kies je uit een van de andere archiefbronnen een vervolgonderzoekje. De vragen die je bij dit onderzoek kunt stellen zijn bijvoorbeeld: speelde de gemeente bij de bestrijding van werkloosheid een actieve of een meer passieve rol? Bij welke deel van de bevolking en onder welke beroepsgroepen manifesteerde de werkloosheid zich met name? Welke voorstellen werden er gedaan ter bestrijding van de werkloosheid?
Voor antwoorden op deze vragen neem je allereerst tien jaar door van de raadsnotulen (b.v. 1901-1910, 1911-1920, enz.). Daarna kies je ter aanvulling uit het bronnenlijstje nog één andere bron. Voor een algemeen beeld van de ‘sociale kwestie’ in de twintigste eeuw kan de onderstaande literatuur gebruikt worden.
Bronnen:
M.H.D. van Leeuwen, Sociale zorg, hoofdstuk 4 en 5 (staat in de studiezaal).
Algemene Geschiedenis der Nederlanden, relevante hoofdstukken uit deel 13 en 14 (staan in de studiezaal).
Notulen van de Gemeenteraad 1901-1940. Het gaat om gedrukte notulen, aanwezig in de bibliotheek van het Gemeentearchief en met steeds voorin een trefwoordenindex: kijk daar onder het kopje ‘werkloosheid’. Let op: de index verwijst zowel naar de notulen als naar eventuele bijlagen en deze laatste bevatten vaak relevante informatie!.
Commissie bestrijding werkloosheid (1918). Archief 83, inv.nr. 1: notulen, inv.nr. 3 correspondentie met Delftse bedrijven over bestrijding van de werkloosheid.
Vragen die gesteld kunnen worden: aan wat voor maatregelen werd gedacht bij de bestrijding van de werkloosheid? Kun je wat opmaken over de economische toestand uit de reacties van bedrijven?
Dienst voor Werklozenzorg. Archief 81, inv.nrs. 1-10: registers van ingeschreven werklozen 1909-1923; inv.nr. 12 bevat rapporten betreffende werklozen die uitgesloten zijn van steun door de bond 1921-1922. Vragen die gesteld kunnen worden: welke beroepsgroepen werden (vooral) ingeschreven? Waarom werden werklozen uitgesloten van steun door de bond?
jeugdige werklozen
Vraag: geef een indruk van het gemeentelijk beleid t.o.v. jeugdige werklozen
Bronnen:
Archief van de Commissie werkverschaffing aan jeugdige werklozen arch. 85
Notulen Gemeenteraad
Archief Secretarie 1939-1970, inv.nr. 4777 (situatie en plannen 1940)
werkloosheid rond 1940
Aan de hand van vier kleinere dossiers over werkloosheid in Delft analyseer en beschrijf je de situatie rond het thema werkloosheid in 1940.
Bron:
Archief Secretarie 1939-1970, inv.nrs. 4694-4697
werkverruiming
Als middel om de hoge werkloosheid te lijf te gaan waren er al in de jaren dertig werkverruimingsprojecten. De bezetter probeerde deze in de zetten voor Duitse doeleinden. Bij deze opdracht analyseer en beschrijf je dit proces. Let op de verslagen van het Duits-Nederlandse overleg. Welke plannen en wat voor projecten waren er? Hoeveel Delftenaren waren erbij betrokken? Wat waren hun ervaringen en met wat voor klachten kwamen zij naar buiten?
Bronnen:
Archief Secretarie 1939-1970, inv.nrs. 4710-4712, 4714 (rapport over Delftse ervaringen rond een werkverruimingskamp in Vlagtwedde), 4731 (klachten over de werkverschaffing)
